Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Để tổ chức công tác kế toán nhập khẩu một cách khoa học, hợp lý yêu cầu
phải nắm đợc ý nghĩa cũng nh nhiệm vụ của kế toán nhập khẩu, có nh vậy mới
đảm bảo thiết lập và cung cấp hệ thống thông tin phục vụ cho quản trị nội bộ
doanh nghiệp, điều hành công việc kinh doanh hàng ngày, hàng giờ một cách
hiệu quả .
4. ý nghĩa, nhiệm vụ của công tác kế toán nhập khẩu
Kế toán nhập khẩu đảm bảo từ việc phản ánh, theo dõi việc thực hiện các hợp
đồng kinh tế, tập hợp, phân bổ chi phí một cách chính xác, ghi nhận doanh thu,
phản ánh sự biến động tài sản, vốn, vật t, thanh lý hợp đồng, xác định hiệu quả
kinh doanh đến việc lựa chọn đợc những thị trờng, bạn hàng, khách hàng, mặt
hàng, lĩnh vực kinh doanh có hiệu quả đồng thời xác định thị trờng, mặt hàng tiềm
năng phục vụ cho việc lập chiến lợc kinh doanh của doanh nghiệp.
Xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ chung của công tác kế toán, xuất phát từ
đặc điểm riêng của hoạt động nhập khẩu, từ sự cần thiết phải tổ chức công tác kế
toán nhập khẩu, kế toán nhập khẩu cần làm tốt các nhiệm vụ sau:
Thứ nhất, ghi chép, phản ánh và giám sát tình hình thực hiện các chỉ tiêu kế
hoạch lu chuyển hàng nhập khẩu.
Thứ hai, thông qua ghi chép, phản ánh để kiểm tra tình hình thực hiện kế
hoạch nhập khẩu, kiểm tra việc bảo quản, dự trữ hàng hoá và tổ chức tốt kế toán
chi tiết vật t hàng hoá, kế hoạch thu chi ngân sách, kiểm tra tình hình chấp hành
kỷ luật thu nộp ngân sách.
Thứ ba, kiểm tra tình hình chi phí nhập khẩu và sử dụng tiết kiệm các loại
vật t, tiền vốn. Kế toán nhập khẩu phải xác định đầy đủ và chính xác các chi phí
nhập khẩu, xác định chính xác doanh thu bán hàng, các khoản giảm trừ từ đó xác
định kết quả kinh doanh, đảm bảo lấy thu bù chi và có lãi.
Thứ t, cung cấp số liệu phục vụ kịp thời công tác quản lý và điều hành kinh
doanh, kiểm tra và phân tích hoạt động tài chính doanh nghiệp, phục vụ cho công
tác theo dõi và lập kế hoạch, công tác thống kê và thông tin kinh tế.
Trên cơ sở nắm đợc đặc điểm hoạt động kinh doanh nhập khẩu, ý nghĩa cũng
nh nhiệm vụ công tác kế toán nhập khẩu, kế toán phải biết đợc sự thể hiện đặc
điểm này trong các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, và việc tổ chức thực hiện các
nhiệm vụ của kế toán nhập khẩu .
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
II. tổ chức công tác kế toán nhập khẩu
1. Một số chứng từ kế toán th ờng dùng trong hạch toán các nghiệp vụ
nhập khẩu
Bộ chứng từ thanh toán mà tổ chức xuất khẩu chuyển cho đơn vị nhập khẩu để
làm cơ sở cho việc nhận hàng, thanh toán, ghi sổ bao gồm:
- Hoá đơn thơng mại (Commercial Invoice)
- Vận chuyển đờng biển (Bill of Lading)
- Giấy chứng nhận bảo hiểm (Insurance Certificate), phẩm chất (Certificate
of Quality), số, lợng trọng (Certificate of Quantity, Weight), xuất xứ
(Certificate of Origin), kiểm dịch và giấy chứng nhận vệ sinh (Sanitary
Certificate).
- Phiếu đóng gói (Packing List).
2. Các tài khoản sử dụng trong hạch toán nghiệp vụ nhập khẩu:
Số lợng tài khoản mà doanh nghiệp sử dụng phụ thuộc vào quy mô của doanh
nghiệp và nhu cầu thông tin cho quản trị nội bộ doanh nghiệp. Trong hạch toán các
nghiệp vụ nhập khẩu, kế toán thờng sử dụng một số tài khoản: TK 144, 151, 1561,
1562, 157, 131, 1388, 3388, 333, 413, 511, 641, 642, 911
3. Kế toán nghiệp vụ nhập hàng
Để hạch toán hợp lý, chính xác các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong quá
trình nhập khẩu đòi hỏi kế toán phải nắm đợc giá của hàng nhập khẩu. ở Việt
Nam hiện nay thờng áp dụng 2 điều kiện FOB và CIF. Giá nhập khẩu phổ biến là
giá CIF. Giá nhập kho của hàng nhập khẩu là giá mua thực tế , đợc tính theo công
thức :
a. Nhập khẩu trực tiếp
Kế toán nghiệp vụ nhập hàng theo hình thức nhập khẩu trực tiếp đợc thực
hiện theo sơ đồ sau:
6
Thuế nhập
khẩu
Giá CIF
(FOB)
Giá mua thực tế của
hàng nhập khẩu
+
=
Chi phí mua
+
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Sơ đồ 1: Kế toán nghiệp vụ nhập hàng theo phơng pháp KKTX
TK111,112,331 TK 413 TK151 TK157,632
CLTG
CLTG
Tiền hàng NK Trị giá hàng gửi bán
theo TGHT Bán trực tiếp ở cảng
Trị giá lô hàng nhập TK 1532
kho theo TGTT Trị giá bao bì tính
giá riêng
TK 3333
TK1561 TK138,
331
Thuế nhập khẩu phải nộp
Trị giá mua hàng Trị giá hàng
thiếu
nhập kho khoản đợc
giảm giá
Nhập khẩu trực tiếp gồm hai giai đoạn: nhập hàng và tiêu thụ hàng nhập.
Giai đoạn tiêu thụ hàng hoá nhập khẩu là giai đoạn quan trọng trong quá trình
kinh doanh nhập khẩu của mọi doanh nghiệp, thông qua tiêu thụ mà giá trị hàng
nhập đợc thực hiện, doanh nghiệp thu hồi đợc tiền vốn bỏ ra, cho phép trang trải
các chi phí phát sinh và có lãi. Trình tự hạch toán nghiệp vụ bán hàng nhập ( theo
phơng pháp KKTX ) đợc thực hiện theo sơ đồ sau:
b. Nhập khẩu uỷ thác :
Theo phơng thức này đơn vị đặt hàng (bên uỷ thác) giao cho đơn vị ngoại th-
ơng (bên nhận uỷ thác) tiến hành nhập khẩu một hoặc một số lô hàng nhất định đ-
ợc thoả thuận trong hợp đồng uỷ thác nhập khẩu. Bên nhận uỷ thác phải ký kết và
thực hiện hợp đồng nhập khẩu với danh nghĩa của mình nhng bằng chi phí của bên
uỷ thác. Việc hạch toán tại đơn vị nhận uỷ thác đợc tiến hành nh sau:
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
SƠ Đồ 2: Kế toán bán hàng nhập khẩu.
TK 156 TK 157 TK632 TK 911 TK 511 TK 111,
112, 131
(1) (2a) (8) TK 3331
TK 641 (5) (4a)
(2b) (9)
(4)
TK 521,531,532
TK 151 TK 642 TK
413
(2c) (10) (6)
(4b)
TK 156
TK 1532 TK 111,112,131 (11) (7)
TK 421
(12)
( 3)
(13)
Chú thích :
(1) Trị giá hàng chuyển đi, gửi bán
(2a,2b,2c) Giá vốn hàng bán
(3) Bao bì tính giá riêng
(4) Doanh thu bán hàng theo TGTT
(4a) Tiền hàng tính theo TGHT
(4b) Chênh lệch tỷ giá
(5) Thuế doanh thu phải nộp
(6) Kết chuyển các khoản giảm giá, chiết khấu, doanh thu hàng bán bị trả lại
(7) K/C doanh thu thuần
(8) K/C giá vốn hàng bán tiêu thụ trong kỳ
(9) K/C CFBH phát sinh trong kỳ
(10) K/C CFQLDN
(11) Nhập kho số hàng bán bị trả lại
(12) K/C lãi
(13) K/C lỗ
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Sơ đồ 3 : Kế toán nhập khẩu uỷ thác (tại đơn vị nhận uỷ thác)
TK3388 TK111,112 TK151 TK1561
(1) (2) (4a)
(3)
(4b)
TK511
(5a) TK
111,112,3388
(5) TK413
(5b)
Chú thích :
(1) Nhận tiền hàng và thuế nhập khẩu của bên uỷ thác
(2) trị giá hàng nhập theo TGHT
(3) Giao hàng cho bên uỷ thác (giao thẳng)
(4a) Tạm nhập kho theo TGHT
(4b) Giao hàng cho bên uỷ thác (ở kho)
(5) Hoa hồng uỷ thác theo TGTT
(5a) Hoa hồng uỷ thác theo TGHT
(5b) Chênh lệch tỷ giá
Đối với đơn vị giao uỷ thác nhập khẩu là đơn vị chủ hàng, đợc ghi sổ doanh
số mua, bán hàng nhập khẩu. Bên giao uỷ thác phải chuyển tiền hàng nhập khẩu,
thuế nhập khẩu và các chi phí dịch vụ uỷ thác. Trình tự hạch toán đợc thực hiện
theo sơ đồ sau:
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Sơ đồ 4: Hạch toán nhập khẩu uỷ thác tại đơn vị uỷ thác
TK111, 112 TK 1388 TK 3333 TK 151 TK 156
( 1) (2) (3b) (4a)
(3a) (3)
TK 413 TK157,
632
(3c) (4b)
Chú thích :
(1) Chuyển tiền cho bên nhận uỷ thác để nhập khẩu và nộp thuế NK
(2) Thuế nhập khẩu đã nộp
(3) Trị giá thực tế hàng NK (giá mua + thuế NK)
(3a) Giá mua tính theo TGHT
(3b) Thuế nhập khẩu phải nộp
(3c) Chênh lệch tỷ giá
(4a) Nhập kho lô hàng nhập khẩu
(4b) Trị giá thực tế hàng nhập chuyển gửi bán, bán thẳng
Trên đây là những vấn đề lý luận cơ bản về công tác kế toán nhập khẩu, nó đã
phản ánh, nêu lên những nét khái quát về hoạt động nhập khẩu và hạch toán nghiệp
vụ nhập khẩu. Thực tế, hệ thống kế toán Việt Nam vừa quy định những nguyên tắc và
chuẩn mực chung, vừa quy định những nguyên tắc, phơng pháp kế toán cụ thể ở mức
độ nhất định áp dụng cho các doanh nghiệp. Ngoài ra, các doanh nghiệp tùy thuộc
vào đặc điểm, quy mô hoạt động kinh doanh của mình mà quy định thêm các điều
khoản chi tiết để tiện cho việc hạch toán các nghịêp vụ kinh tế phát sinh trong quá
trình kinh doanh tại doanh nghiệp. Để thấy rõ bức tranh toàn cảnh về hoạt động kinh
doanh nhập khẩu, phần II sẽ đề cập đến công tác kế toán nhập khẩu tại một doanh
nghiệp cụ thể.
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Phần ii
Thực trạng công tác kế toán nhập khẩu
ở công ty xuất nhập khẩu kỹ thuật
I.Đặc điểm tổ chức kinh doanh, tổ chức bộ máy kế
toán ở công ty xuất nhập khẩu kỹ thuật
1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty TECHNIMEX.
Công ty Xuất nhập khẩu Kỹ thuật có tên giao dịch quốc tế là VIETNAM
TECHNIQUE import - EXPORT CORPORATION, viết tắt là
TECHNIMEX, đợc thành lập theo Quyết định số 212 ngày 6/10/1992 của GS
Đặng Hữu, Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nớc, là một trong hai
doanh nghiệp đầu tiên thuộc UBKH và KTNN. Theo điều lệ tổ chức và hoạt động
của Công ty do Bộ trởng Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trờng ký thì phạm vi
hoạt động của Công ty là hợp tác, kinh doanh, và sản xuất trong lĩnh vực KH, CN
và Kỹ thuật.
2. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của Công ty
Bộ máy quản lý của Công ty đợc tổ chức thành các phòng, các trung tâm, chi
nhánh phù hợp với đặc điểm kinh doanh của Công ty và điều lệ tổ chức và hoạt
động của Công ty do Bộ trởng Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trờng phê duyệt.
Giám đốc là đại diện pháp nhân của Công ty, có nhiệm vụ tiếp nhận, sử dụng, bảo
toàn và phát triển vốn Nhà nớc cấp, điều hành toàn bộ hoạt động Công ty, chịu
trách nhiệm trớc Bộ trởng Bộ KH, CN và Môi trờng và pháp luật về toàn bộ hoạt
động của Công ty. Giúp việc cho Giám đốc có các trởng phòng chức năng và một
kế toán trởng đợc Bộ trởng Bộ KH, CN, và Môi trờng bổ nhiệm theo đề nghị của
Giám đốc. Các Trởng phòng trực tiếp điều hành hoạt động của phòng mình và
chịu trách nhiệm trớc Giám đốc về nhiệm vụ đợc giao và hoạt động của phòng
trong việc cung cấp thông tin thuộc phạm vi chức năng, phục vụ cho việc ra quyết
định quản lý và chỉ đạo kinh doanh kịp thời của Giám đốc.
Các trung tâm là các đơn vị hạch toán phụ thuộc, chịu sự giám sát và điều
hành trực tiếp của Giám đốc Công ty, cuối mỗi kỳ, niên độ phải tổng hợp thông
tin, lên các báo cáo tài chính gửi Công ty theo quy định.
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
3. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán của Công ty.
Mô hình tổ chức kế toán của Công ty TECHNiMEX là mô hình nửa tập
trung, nửa phân tán, chịu trách nhiệm về theo dõi, phản ánh, cung cấp thông tin
mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh ở Công ty cũng nh hớng dẫn, kiểm tra công tác tài
chính, kế toán, kiểm tra xét duyệt, quyết toán của các đơn vị phụ thuộc gửi lên,
tổng hợp vào báo cáo chung toàn Công ty.
Sơ đồ 5: Tổ chức bộ máy kế toán ở Công ty TECHNIMEX.
Kế toán trởng
Đứng đầu bộ máy kế toán của Công ty là kế toán trởng, chịu trách nhiệm chung
về tình hình tài chính của Công ty, chỉ đạo thực hiện công tác tài chính kế toán,
tham mu cho giám đốc quản lý kinh tế Công ty, xây dựng kế hoạch chi tiêu về tài
chính, quan hệ với ngân sách, chỉ đạo việc mở L/C nhập khẩu, Séc thanh toán, có
trách nhiệm xét duyệt các báo cáo của đơn vị phụ thuộc, tổng hợp lên các báo cáo
tài chính toàn Công ty. Tại phòng kế toán trung tâm, giúp việc cho kế toán trởng
có 2 kế toán viên và 1 thủ quỹ. Kế toán ở các đơn vị trực thuộc có trách nhiệm tổ
chức công tác kế toán ở đơn vị mình, cuối mỗi kỳ phải gửi báo cáo tài chính lên
Công ty theo quy định.
4. Tổ chức hệ thống tài khoản và sổ sách phản ánh nghiệp vụ nhập
khẩu ở Công ty TECHNIMEX
Để hạch toán các nghiệp vụ nhập khẩu, TECHNIMEX sử dụng một số tài
khoản liên quan đến hạch toán nghiệp vụ nhập khẩu theo quy định của chế độ kế
toán hiện hành, trong đó TK 112 đợc chi tiết thành các tiểu khoản phản ánh số tiền
gửi cả bằng tiền mặt và ngoại tệ ở các Ngân hàng mà Công ty có giao dịch và
thanh toán.
12
Kế toán ở
các đơn vị
trực thuộc
Thủ quỹ
Kế toán
TGNH, tiền
lương và chi
phí.
Kế toán tiền
mặt, công nợ
và TSCĐ
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Để phản ánh toàn bộ nghiệp vụ nhập khẩu Công ty áp dụng hình thức sổ
Nhật ký chung. Đây là hình thức sổ thích hợp với mọi loại hình, qui mô kinh
doanh, thuận cho việc vi tính hoá công tác kế toán. Hiện nay Công ty đang sử
dụng phần mềm kế toán của Vụ Tài chính - Kế toán, Bộ Xây dựng. Hàng ngày
căn cứ vào các chứng từ gốc kế toán sẽ tiến hành tổng hợp phân loại. Chứng từ
thuộc bộ phận nào thì bộ phận ấy phản ánh vào sổ sách liên quan và nhập số liệu
vào chứng từ tơng ứng có trong máy vi tính, máy tính sẽ tự xử lý số liệu và đa ra
thông tin theo yêu cầu đợc khai báo. Qui trình này đợc thể hiện qua sơ đồ sau:
ii. Thực trạng công tác kế toán nhập khẩu ở công ty
TECHNiMEX
1. Nhập khẩu hàng hoá trực tiếp
Sơ đồ 6: Quy trình hạch toán nghiệp vụ nhập khẩu ở TECHNIMEX
Chứng từ gốc
Phiếu nhập kho, hoá đơn kiêm phiếu xuất kho, hoá
đơn thơng mại, vận đơn, thông báo thúê, giấy báo
có, giấy báo nợ
Kế toán phân loại và nhập chứng từ vào máy tính
Khai báo yêu câu thông tin đầu ra cho máy tính
Máy tính xử lý thông tin và đa ra sản phẩm
Thực chất của hoạt động nhập khẩu trực tiếp là thực hiện hợp đồng mua (hợp
đồng ngoại) và hợp đồng bán hàng (hợp đồng nội). Trên cơ sở hợp đồng nội đã ký kết
với khách hàng trong nớc, dựa vào các thông tin về hàng hoá, thị trờng nớc ngoài
13
Các báo cáo
tài chính
Báo cáo chi
tiết, tổng
hợp hợp
đồng, công
nợ
Sổ cái các
TK 111,
112, 156,
131,511,
632, 911
Nhật ký
chung
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Công ty tiến hành giao dịch, đàm phán ký kết hợp đồng ngoại. Đối tợng nhập khẩu
trực tiếp chủ yếu là máy móc kỹ thuật hiện đại phục vụ sản xuất, nghiên cứu và
đào tạo nh: máy vi tính, máy in, thiết bị nghiên cứu khoa học, bảo vệ môi trờng
Hoạt động nhập khẩu của Công ty diễn ra thờng xuyên và là hoạt động mạnh nhất
của Công ty hiện nay.
Công ty áp dụng phơng pháp KKTX trong hạch toán các nghiệp vụ nhập
khẩu, tỷ giá dùng để quy đổi ngoại tệ là tỷ gía thực tế bán ra do Ngân hàng Ngoại
thơng công bố, phơng pháp xác định giá vốn hàng bán là phơng pháp giá thực tế
đích danh. Quy trình hạch toán nghiệp vụ nhập hàng đợc thực hiện theo quy định
của chế độ, tuy nhiên có một số điểm vận dụng cụ thể sau:
Thứ nhất, Công ty không sử dụng TK 1562 để phản ánh các chi phí phát
sinh trong quá trình nhập hàng và nh vậy giá vốn hàng bán không bao gồm các chi
phí này. Những chi phí phát sinh trong quá trình nhập hàng đợc phản ánh vào TK
641 và 642.
Thứ hai, trong quá trình nhập hàng, Công ty không sử dụngTK 331 để phản
ánh tình hình thanh toán với đối tác nớc ngoài. Điều này sẽ khó khăn cho việc theo
dõi khâu thanh toán, đặc biệt khi có tranh chấp xảy ra trong quá trình thực hiện
hợp đồng. Khi thanh toán cho tổ chức nớc ngoài, mặc dù cha có cơ sở đảm bảo
hàng đã đợc chuyển nhng kế toán vẫn ghi Nợ TK 151/ Có TK 144
Việc bán hàng nhập trong hình thức nhập khẩu trực tiếp đợc thực hiện trên cơ
sở hợp đồng nội đã ký kết với khách hàng trong nuớc, vì vậy hàng nhập về rất ít
khi nhập kho mà đợc chuyển ngay cho khách hàng hoặc giao cho khách hàng tại
sân bay, cảng theo điều khoản đợc ghi trong hợp đồng. Quy trình hạch toánnghiệp
vụ bán hàng nhập đợc thực hiện theo đúng quy định của chế độ kế toán hiện hành.
2.Nhập khẩu uỷ thác
Để thực hiện hoạt động nhập khẩu uỷ thác, Công ty phải ký kết hai hợp đồng,
một hợp đồng nội với đơn vị uỷ thác và một hợp đồng ngoại với đơn vị xuất khẩu.
Sau khi thực hiện xong hợp đồng ngoại thì một bộ chứng từ đợc chuyển cho bên
uỷ thác. Một điểm khác nhập khẩu trực tiếp là sau khi giao hàng cho bên uỷ thác,
bên nhận và bên uỷ thác phải tiến hành quyết toán hợp đồng uỷ thác, bản quyết
toán này là cơ sở để hai bên thống nhất việc thanh toán công nợ và đi đến kết thúc
hợp đồng. Quy trình hạch toán nghiệp vụ nhận nhập khẩu uỷ thác có một số điểm
vận dụng cụ thể nh sau:
Thứ nhất, Công ty không sử dụng các TK hàng hoá để phản ánh số hàng đang
đi đờng chỉ thuộc trách nhiệm chứ không thuộc quyền sở hữu của Công ty mà chỉ
sử dụng bút toán ghi đơn để theo dõi nhận và trả hàng cho bên giao uỷ thác.
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét