-
-3-
Giới thiệu
Thư viện Đại học Khoa học Tự nhiên với tên
gọi quen thuộc Thư viện Cao học –
Graduate Library, đã trở nên gần gũi với bạn
đọc và đồng nghiệp trong và ngoài nước
trong hơn mười năm qua. Bởi vì sự ra đời và
những sinh hoạt tích cực của nó đã đánh
dấu một bước đột phá trong hoạt động
thông tin thư viện và đã tạo nên một bước
ngoặ
t cho sự phát triển hệ thống thông tin
thư viện Việt Nam.
Kể từ ngày 11/5/1995, Đại học Tổng hợp TP. HCM khai sinh
ra một thư viện, hay đúng hơn là một “
mô hình thư viện
hiện đại
”. Ngay sau khi thành lập và đi vào hoạt động, với
nội dung nghiệp vụ gần như hoàn toàn đổi mới, với việc
ứng dụng tin học triệt để và phong cách phục vụ mở, Thư
viện Cao học đã dễ dàng thu hút sự đồng tình và ủng hộ
trước hết là người sử dụng trong và ngoài ĐH Tổng hợp,
tiếp đến là lãnh đạo các cấp, và sau cùng là đồng nghiệp xa
gần. Thư việ
n Cao học áp dụng chính sách “
vết dầu
loang
” để nhân rộng mô hình thư viện đổi mới này với
phương châm CHUẨN HÓA – HỘI NHẬP – PHÁT TRIỂN.
Dần dần với sự hỗ trợ tích cực của lãnh đạo ĐH Tổng hợp
TP. HCM và sau này của ĐHQG và trường ĐH Khoa học Tự
nhiên, Thư viện Cao học đã chủ động đứng ra tổ chức hội
thảo và tập huấn để quảng bá mô hình thư viện hiệ
n đại,
thành lập Câu lạc bộ Thư viện thu hút 162 hội viên. Hệ quả
đã làm đổi mới sâu rộng về quan điểm, tổ chức, quản lý, và
nghiệp vụ trong các thư viện đại học phía Nam vào những
năm cuối thế kỷ 20, đồng thời cũng tạo nên một dấu ấn sâu
đậm về mô hình thư viện hiện đại luôn được đổi mới.
-4-
Cổng thông tin Thư viện Đại học Khoa học Tự nhiên
http://www.glib.hcmuns.edu.vn
Lịch sử sử dụng công nghệ Web
Đầu năm 1996, Thư viện Cao học bắt đầu sử dụng hệ điều hành nguồn mở Linux cùng
với việc sử dụng một Remote Access Server gồm 8 đường dây điện thoại, mạng Intranet
của Thư viện Cao học được truy cập khắp nơi. Mặc dù chưa được quảng bá một cách
rộng rãi nhưng mạng Intranet Thư viện Cao học đã được nhiều người quan tâm, đặc bi
ệt
là giới trẻ TP. HCM tại thời điểm đó. Xét về mặt lịch sử Mạng Intranet Thư viện Cao học
có trước Mạng Intranet Trí tuệ Việt Nam.
Năm 1997, Thư viện Cao học tham gia cuộc triển lãm “
Tháng Sách, Báo, Tài liệu
Khoa học – Kỹ thuật
” từ 19/4 –
19/5/1997 tại Trung tâm Thông
tin khoa học - Công nghệ TP.
HCM. Thư viện Cao học đã giới
thiệu “
Phương pháp nhện bò
”
để tìm tin trên mạng Intranet và
Internet; trình bày trang Web của
Thư viện Cao học với việc truy
cập từ 79 Trương Định đến máy
chủ của Thư viện Cao học bằng
“dialing up”. Đây là lần đầu tiên
một đơn vị thông tin thư viện giới
thiệu công nghệ Web đến toàn
thể người xem tại một cuộc triển
lãm về Khoa học công nghệ.
Thư viện giới thiệu “Phương pháp nhện bò”
-
-5-
Công nghệ
• Phần mềm cổng thông tin tích hợp : iPortLib
• Hệ quản trị cơ sở dữ liệu : Oracle Portal
• Phần mềm nguồn mở thư viện số đa ngôn ngữ : Greenstone
Tài nguyên
• Các bộ sưu tập thông tin số nội sinh :
o Luận án tiến sĩ;
o Luận văn cao học;
o Chuyên ngành: toán học, vật lý, hóa học, sinh học, địa chất, công nghệ
thông tin, môi trường, vật liệu học, thông tin-thư viện;
o Kỷ yếu hội nghị;
o Bản tin Thư viện-Công nghệ thông tin;
o Vv…
• Các bộ sưu tập ảo do gặt hái siêu dữ
liệu
• Các cơ sở dữ liệu trực tuyến của :
o Trường ĐH. Khoa học Tự nhiên;
o Đại học Quốc gia TP.HCM
• Bản tin điện tử phát hành từ 1998
• Sự kiện hoạt động thư viện từ 1995
• Tài nguyên mở
Dịch vụ
• OPAC : Mục lục tra cứu công cộng trực tuyến.
• Chat reference: Tham khảo giao tiếp trực tuyến.
Các phòng chức năng
Tầng 9
• Phòng lưu hành
• Phòng đọc sinh viên
• Phòng máy tính
Tầng 10
• Phòng tham khảo
• Phòng đọc cao học
• Phòng tạp chí và đa phương tiện
-6-
Dịch vụ thông tin thư viện
Dịch vụ lưu hành
Phục vụ đọc tại chỗ và mượn về nhà tại:
• Cơ sở chính, 227 Nguyễn Văn Cừ, Q.5., TP. HCM
• Cơ sở Linh Trung, Q. Thủ Đức, TP.HCM. (Cách cơ
sở chính 20 km)
Dịch vụ tham khảo
Đáp ứng yêu cầu thông tin cho mọi đối
tượng sinh viên, giảng viên, nhà nghiên
cứu, doanh nghiệp, vv… thông tin được
cung cấp dưới dạng in ấn hoặc điện tử
bao gồm danh mục tài liệu, tóm tắt, toàn
văn (Text, Doc, HTML, PDF…); Tài liệu
đa phương tiện: hình ảnh, âm thanh,
phim,vv…(CD-ROM, VCD, DVD). Đặc biệt
thông tin có thể tổ chức thành bộ sưu tập
chuyên ngành trên CD-ROM phục vụ truy
tìm, lướt tìm theo tác giả, nhan đề, từ khóa, tiêu đề đề mục,….Dịch v
ụ kèm theo:
photocopy, dịch thuật, tư vấn.
Tại bàn
Thông qua cuộc phỏng vấn bạn đọc, cán bộ tham khảo xác định yêu cầu của bạn đọc và
đáp ứng nhu cầu đó một cách nhanh chóng, chính xác, phù hợp với chi phí hợp lý.
Trực tuyến (chat reference)
• Hướng dẫn sử dụng thư viện trực tuyến – bạn đọc có nhu cầu có thể kết nối với máy
tính của bộ phận tham khảo để được hướng dẫn sử dụng thư viện sau khi đã đăng
ký và được cấp một tài khoản để truy cập vào tài nguyên và dịch vụ tham khảo trực
tuyến.
• Tư vấn hỗ trợ và cung cấp thông tin theo yêu cầu – m
ọi đối tượng bạn đọc đều có
thể sử dụng dịch vụ này thông qua những yêu cầu thông tin cụ thể bằng các hình
thức như: trực tiếp với cán bộ tham khảo, qua điện thoại hay thư điện tử. Thông tin
phù hợp sẽ được tái đóng gói (information repackaging) bằng phần mềm Greenstone
để cung cấp trực tuyến hay xuất ra đĩa CD-ROM theo yêu cầu của bạn đọc.
• Tổ
chức hội thảo chuyên đề trực tuyến – bạn đọc sau khi đăng ký tài khoản sẽ được
mời tham gia hội thảo chuyên đề do thư viện tổ chức theo định kỳ, chủ đề của hội
thảo được thông báo trên cổng thông tin, tài liệu tham khảo sẽ được đưa lên trước
(nếu có). Một số chuyên gia về các lĩnh vực khoa học cơ bản sẽ được mời để chủ
trì
các hội thảo này. Thông qua các máy tính có nối mạng Internet, các thành viên tham
-
-7-
gia hội thảo có thể thảo luận song phương hoặc đa phương với người chủ trì hoặc
với các thành viên khác.
Dịch vụ khai thác thông tin trên mạng
Phòng đa phương tiện
Phục vụ miễn phí thông tin đa phương tiện (CD-ROM, phim, nhạc, vv… ) và học tiếng
Anh trên mạng.
Phòng máy tính
Phục vụ truy cập Internet, thông tin điện tử và các dịch vụ trực tuyến (có thu phí).
Chính sách phục vụ
Đối tượng phục vụ (xếp theo thứ tự ưu tiên)
• Cán bộ giảng dạy và nghiên cứu của trường Đại học khoa học Tự nhiên; học viên sau
đại học và sinh viên của trường Đại học khoa học Tự nhiên; cán bộ phục vụ của
trường Đại học khoa học Tự nhiên;
• Cán bộ giảng dạy, nghiên cứu, học viên sau đại học và sinh viên thuộc các trường
thành viên của Đại học Quốc gia TP. HCM;
• Các đối tượng khác: nhà khoa học, nghiên cứu, doanh nhân, vv…
Thủ tục làm thẻ
• Học viên sau đại học và sinh viên của trường Đại học Khoa học Tự nhiên
o Đăng ký tham dự lớp “Hướng dẫn sử dụng thư viện” tại phòng Tham khảo
(lầu 10, tòa nhà I);
-8-
o Chụp hình và làm thẻ với lệ phí 30.000đ/
thẻ; thẻ có giá trị sử dụng trong
suốt khóa học;
o Mọi trường hợp thẻ bị mất mát, hư hỏng đều phải làm đơn xin cấp lại với lệ
phí 25.000đ/thẻ.
o Đối với trường hợp bạn đọc sử dụng thẻ sinh viên hoặc thẻ ATM làm thẻ thư
viện, bạn đọc vẫn phải đăng ký tham dự lớp “Hướng d
ẫn sử dụng thư viện”
mới đủ điều kiện để sử dụng thư viện.
• Cán bộ giảng dạy, nghiên cứu và cán bộ phục vụ của trường Đại học Khoa học Tự
nhiên, sử dụng thẻ cán bộ như thẻ thư viện sau khi đã đăng ký vào cơ sở dữ liệu bạn
đọc của thư viện.
•
Cán bộ giảng dạy, nghiên cứu thuộc các trường thành viên của Đại học Quốc gia TP.
HCM, đăng ký làm thẻ tại phòng tham khảo (Lầu 10, tòa nhà I).
• Học viên sau đại học và sinh viên thuộc các trường thành viên của Đại học Quốc gia
TP. HCM, sử dụng thẻ học viên và thẻ sinh viên cùng giấy giới thiệu để vào thư viện,
thư viện chỉ phục vụ từng trường hợp có yêu cầu cụ thể.
•
Các đối tượng khác nếu có nhu cầu sử dụng thư viện phải qua bộ phận dịch vụ tham
khảo (Phòng tham khảo, tầng 10, tòa nhà I).
Nội quy sử dụng
• Phòng tham khảo
o Xuất trình thẻ thư viện tại quầy tham khảo;
o Chọn tài liệu trên giá để đọc tại chỗ;
o Để tài liệu tại bàn sau khi đọc xong;
o Photocopy không quá 20% nội dung tài liệu, riêng luận án, luận văn và
báo cáo khoa học không được photocopy;
o Sử dụng máy tính để tra cứu thông tin trực tuyến và Internet.
• Phòng ấn phẩm liên tục
o Chọn tạp chí trên giá theo từng folder để đọc tại chỗ;
o Để tạp chí tại bàn sau khi đọc xong.
• Phòng đa phương tiện
o Đăng ký sử dụng tại quầy thủ thư của phòng đa phương tiện;
o Đọc tại chỗ đĩa CD-ROM và học tiếng Anh trên mạng;
o Mỗi bạn đọc sử dụng tối đa 4 giờ/tuần.
-
-9-
• Phòng lưu hành
o Xuất trình thẻ thư viện tại quầy lưu hành;
o Chọn tài liệu trên giá để đọc tại chỗ hoặc mượn về nhà;
o Để sách đúng nơi quy định sau khi đọc xong, sách mượn về nhà làm thủ
tục tại quầy lưu hành;
o Số tiền ký quỹ mượn sách ban đầu là 100.000 đ, mỗi lần mượn 02 cuốn
với thời hạn 02 tuần (có thể gia hạn thêm 01 tu
ần). Tiền ký quỹ sẽ hoàn
lại khi bạn đọc không còn nhu cầu mượn sách;
o Mượn sách quá hạn sẽ bị phạt 1.000 đ/cuốn/ngày trong thời hạn 30
ngày, nếu sau 30 ngày mức phạt là 2.000 đ/cuốn/ngày;
o Mọi trường hợp sách bị mất mát, hư hỏng (rách, mất trang, dính bẩn,
ẩm ướt, ) đều phải đền bù: giá bìa sách cộng thêm tiền xử lý mã vạch,
tem từ, phân loại, nhãn (50.000 đ/cuốn);
o
Đem sách ra ngoài không qua thủ tục tại quầy lưu hành và bị hệ thống
an ninh phát hiện sẽ bị xử phạt 100.000 đ/cuốn, truất quyền độc giả và
thông báo về khoa.
• Phòng máy tính
o Xuất trình thẻ thư viện và thẻ sử dụng Internet do thư viện phát hành tại
bàn thủ thư;
o Sử dụng đúng số máy được đăng ký;
o Giữ trật tự trong quá trình sử dụng;
o Giữ gìn máy móc tài sản của phòng máy;
o Phòng máy chỉ được sử dụng để truy cập Internet tìm tài liệu phục vụ
học tập;
o Nghiêm cấm sử dụng máy tính để
chơi trò chơi trực tuyến (game online)
và truy cập những trang web có nội dung xấu. Nếu bị phát hiện phải
hoàn toàn chịu trách nhiệm trước nhà trường và pháp luật;
o Liên hệ với thủ thư phòng máy về mọi sự cố kỹ thuật trong quá trình sử
dụng.
• Thư viện cơ sở Linh Trung – Thủ Đức
o Bạn đọc xuất trình thẻ thư viện, để cặp, xách đúng nơi quy định;
o Sử dụng máy tính để tra cứu tài liệu;
o Chọn sách trên giá để đọc tại chỗ hoặc mượn về nhà;
o Bạn đọc có thể đọc tại thư viện hoặc đem sang phòng tự học. Sách phải
trả trước 15 giờ 45 cùng ngày;
-10-
o Báo và tạp chí chỉ đọc tại chỗ;
o Sách mượn về nhà làm thủ tục tại quầy lưu hành;
o Số tiền ký quỹ mượn sách ban đầu là 100.000 đ, mỗi lần mượn 02 cuốn
với thời hạn 02 tuần (có thể gia hạn thêm 01 tuần). Tiền ký quỹ sẽ hoàn
lại khi bạn đọc không còn nhu cầu mượn sách;
o Mượn sách quá hạn sẽ bị phạt 1.000 đ/cuố
n/ngày trong thời hạn 30
ngày, nếu sau 30 ngày mức phạt là 2.000 đ/cuốn/ngày;
o Mọi trường hợp sách bị mất mát, hư hỏng (rách, mất trang, dính bẩn,
ẩm ướt, ) đều phải đền bù, giá bìa sách cộng thêm tiền xử lý mã vạch,
tem từ, phân loại, nhãn (50.000 đ/cuốn);
o Đem sách ra ngoài không qua thủ tục tại quầy lưu hành và bị hệ thống
an ninh phát hiện sẽ bị xử phạt 100.000 đ/cuốn, truất quy
ền độc giả và
thông báo về khoa.
-
-11-
Tìm tin
trực tuyến
Bạn đọc tìm tin trực tuyến qua:
1. Mục lục trực tuyến OPAC
2. Bộ sưu tập thông tin số
3. Cơ sở dữ liệu trực truyến
4. Tài nguyên mở
1. Mục lục trực tuyến
(OPAC – Online Public Access Catalog)
Có 2 cách để tra cứu tài liệu trong hệ thống mục lục thư viện trên cổng thông tin của
Thư viện: (1) vào Tra cứu nhanh trên trang chủ hoặc (2) click chọn Tra cứu OPAC
Tra cứu nhanh
Nằm ngay trên giao diện trang chủ của Thư viện http://www.glib.hcmuns.edu.vn. Tra
cứu được tất cả các loại tài liệu có trong Thư viện
-12-
Diễn giải:
- Tiêu đề Đề mục: là phản ánh nội dung tài liệu được thể hiện theo quy tắc của
Thư viện học: gồm có Đề mục chính và các phụ đề, được cách nhau bởi dấu
gạch dài (
—
)
Ví dụ:
Anh ngữ
Æ Sách có nội dung là giảng dạy hay nghiên cứu tiếng Anh.
Anh ngữ—Anh ngữ báo chí
Æ Sách có nội dung là giảng dạy hay
nghiên cứu tiếng Anh chuyên ngành Báo chí
- Nhan đề: là nhan đề (tựa đề) của tài liệu
- Tác giả: là tên tác giả của tài liệu
- Tất cả: chọn khi cần tìm trên tất cả các tiêu đề
Minh họa:
Chọn Đề mục trong giao diện tìm kiếm với từ khóa
“việt nam”
Danh sách liệt kê những Đề mục có chứa Từ khóa
“Việt Nam”
có trong tiêu đề chính và
cả trong tiêu đề phụ. Dò tìm Đề mục thích hợp (Ví dụ: chọn Tiêu đề đề mục
“Tảo—Việt
Nam”).
hệ thống sẽ cho ta một danh sách những tài liệu mang Đề mục này.
Danh sách tài liệu ứng với Đề mục
“Tảo – Việt Nam”.
Dò tìm tài liệu thích hợp (Ví dụ:
chọn Tài liệu thứ hai)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét